Р. Шәкүрҙең «Ҡурай моңо» әҫәренән өҙөк

Залға,урай моонаушылып, йырсының сағыу тауышы яңғыраны. Барса халы, тын ҡалып, изге Урал тупрағын – атай-олатайар төйәген данлаусы йыр, моң донъяһына сумды. Күгәреп ятҡан күтауҙар, киң далалар күҙ алдына баҫты, халыты, йорт-илде, ер-һыуары һаҡлап, ғәҙеллекте һәм азатлыҡты яулап, яуарға күтәрелгән батырҙарҙың йөрәк тибеше, оран тауыштары ишетлгәндәй булды. “Аямаан йәнен, түккән ҡанын, һис бирм
гн башҡорт Уралын…”
Бөтөн тамырҙары менән Урал тупрағына ереккән башҡорт халҡы. Ошо ер, ошо тау һәм далалар уға ҡанат ҡуйған,таянысы, ҡыуанысы һәм ғорурлығы блған. Бөтмәй ҙә генә торған йыр һымаҡ шул тауҙарға, көмөштәй саф һәм тулы һыулы йылғаларға ҡарап,
киң далаларҙы айҡап, Салауат ҡасандыр бөйөк рухынаеүәт алған. Рәсәй дәүләтенең имнлеген һаҡлап, походтарға киткәнд, башҡорт улдарын Урал-ата оҙатып ҡалған һәм монарҙарын йәйеп ҡаршы алыр булан. Тыуған илгә яуыз илбаҫарҙар килеп ингәс,
Башҡортостан үҙенең яугирҙарын, ҡылыстарын Урал таштарына ҡайрап, тыуған ерҙән көс, ҡеәт алырға саҡырған.

(Р. Шәкүр.)

Р. Фәхретдиндың «Ватан һәм милләт» әҫәренән өҙөк

 

Күге аҫтында йәшгән, һауаларын еҫкәгән, һыуын эсән, икмәген ашаан ватанығыҙҙы ныһөйөгөҙ, уның исемен бөйөк итеөсөн тырышығыҙ.Ватан – һәр кем алдында ғорурланырлыхазина. Шуға крә ватан өсөн малығыҙҙыыҙғанмағыҙ һәм көстәрегеҙҙе аямағыҙ. Ватан хаҡына бындай фиҙаҡәрлекүрһәтмәгән кеше унда йәшүгә лайыҡлы түгел.

Ата-әсәгеҙҙе, ҡәрҙәштәрегеҙҙе ниск һөйәһегеҙ, милләтегеҙҙе лә шулай һөйөгөҙ. Миллтегеҙ өсөн хҙмт итеүҙе йәнегеҙ өсөн бәхет тип белегеҙ. “Милләт” һәм “Ватан” һүҙҙәрен мәсхәрәләселәрҙе тыңламағыҙ. Улар кешелек сифатынан мәхрм ҡалған бисаралар. Уларың үҙҙәрен ҡыҙғанығыҙ һәм түбән дәрәжгә төшкәндәре өсөн мәрхәмәт күрһәтегеҙ.

Милләт һәм ватан өсөн хеҙмәт итергә тура килһә, уныөсөн рәхмәт һәм бүләк көтмәгеҙ. Милләт һеҙгә яфа ҡылһа, һис үпкәләмәгеҙ, һеҙгә йөкмәтлгән хеҙмәттәрҙән баш тартмағыҙ.

(Ризаитдин Фәхретдин)